Tầm quan trọng của tầm soát thính lực và các kỹ thuật đo thính học hiện đại

Thính giác không chỉ là cầu nối giúp con người giao tiếp mà còn là nền tảng cốt lõi để trẻ em phát triển ngôn ngữ và tư duy. Tuy nhiên, để đánh giá chính xác sức nghe và vị trí tổn thương của hệ thần kinh thính giác, chúng ta không thể chỉ dựa vào một xét nghiệm đơn lẻ. Việc phối hợp giữa các phương pháp đo thính lực khách quan và chủ quan là chìa khóa vàng giúp xây dựng bức tranh tổng thể về tình trạng thính lực. Bài viết dưới đây từ các chuyên gia tại Bệnh viện 199 sẽ cung cấp thông tin chi tiết về các kỹ thuật đo thính học hiện đại nhất hiện nay.

Vì sao cần phải thực hiện đo thính lực?

Việc đo thính lực không đơn thuần là thủ thuật y tế thông thường, mà là yếu tố quyết định chất lượng cuộc sống và khả năng hòa nhập cộng đồng.

Thực trạng báo động về suy giảm thính lực

Theo số liệu thống kê, có khoảng 7,5 triệu trẻ em dưới 5 tuổi trên toàn thế giới đang đối mặt với tình trạng suy giảm thính lực. Đáng lo ngại hơn, hơn 80% trường hợp này tập trung tại các nước đang phát triển. Tại Việt Nam, việc thiếu hụt thông tin về tầm soát sơ sinh dẫn đến nhiều trẻ bị phát hiện muộn, gây khó khăn cho việc phục hồi.

Những hệ lụy nghiêm trọng nếu bỏ lỡ "giai đoạn vàng"

Nếu tình trạng nghe kém không được phát hiện trước 2 tuổi (giai đoạn vàng phát triển ngôn ngữ), hậu quả sẽ rất nặng nề:

   - Chậm phát triển ngôn ngữ: Trẻ không nghe được sẽ dẫn đến không nói được, gây ra tình trạng câm do điếc.

   - Suy giảm trí tuệ: Hạn chế về giao tiếp khiến não bộ kém nhạy bén trong việc tiếp thu kiến thức.

   - Tâm lý tiêu cực: Người nghe kém thường mặc cảm, dễ cáu gắt và cô lập bản thân.

Mục tiêu của việc đo thính lực tại chuyên khoa

Thực hiện đo thính lực tại các cơ sở uy tín như Bệnh viện 199 giúp:

   - Xác định ngưỡng nghe: Biết chính xác mức âm thanh nhỏ nhất (dB) mà bệnh nhân nghe được.

   - Định vị vị trí tổn thương: Xác định vấn đề nằm ở tai ngoài, tai giữa, hay do dây thần kinh.

   - Cá nhân hóa điều trị: Quyết định dùng thuốc, phẫu thuật hay dùng máy trợ thính.

Các phương pháp đo thính lực khách quan 

Điểm ưu việt của các phương pháp đo thính lực khách quan là không cần sự hợp tác hay phản hồi chủ động từ phía bệnh nhân. Các thiết bị hiện đại sẽ tự động ghi lại phản ứng của cơ thể đối với kích thích âm thanh. Đây là lựa chọn tối ưu cho trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ, người có vấn đề về nhận thức hoặc những bệnh nhân đang trong trạng thái ngủ.

Đo nhĩ lượng đồ & Phản xạ cơ bàn đạp

Đây là kỹ thuật đánh giá độ thông thoáng của hòm nhĩ và sự di động của màng nhĩ. Nó giúp bác sĩ phát hiện nhanh các bệnh lý như viêm tai giữa ứ dịch hoặc thủng màng nhĩ.

Đo âm ốc tai (OAE)

OAE là "công cụ quét" đầu tiên trong tầm soát sơ sinh. Máy phát âm thanh nhẹ và ghi lại phản xạ từ tế bào lông ngoài của ốc tai. Nếu kết quả "Pass", chứng tỏ tai trong đang hoạt động tốt.

Đo điện thính giác thân não (ABR)

Được coi là tiêu chuẩn vàng. Bằng cách dán điện cực ghi lại sóng não khi có kích thích âm thanh, ABR giúp đánh giá đường truyền thần kinh lên não một cách chính xác nhất mà không cần bệnh nhân phải lên tiếng.

Đo đáp ứng thính giác trạng thái ổn định (ASSR)

ASSR tiến bộ hơn ABR ở chỗ nó có thể xác định ngưỡng nghe cụ thể ở nhiều tần số khác nhau đồng thời. Điều này cực kỳ quan trọng trong việc lập trình máy trợ thính cho trẻ bị nghe kém nặng.

Các phương pháp đo thính lực chủ quan

Khác với phương pháp khách quan, đo thính lực chủ quan đòi hỏi sự tham gia và hợp tác tích cực từ phía người bệnh. Kết quả của những thử nghiệm này chính là "thính lực đồ thật", phản ánh khả năng tương tác của cá nhân với thế giới âm thanh xung quanh. Tùy vào độ tuổi và sự phát triển trí tuệ, các bác sĩ sẽ lựa chọn kỹ thuật phù hợp.

Đo thính lực hành vi quan sát (BOA) 

Phương pháp này thường được áp dụng cho trẻ sơ sinh từ 0 đến 6 tháng tuổi.

   - Cách thực hiện: Bác sĩ sẽ phát ra các âm thanh có cường độ và tần số nhất định, sau đó quan sát kỹ lưỡng những thay đổi trong hành vi của trẻ.

   - Biểu hiện: Trẻ có thể ngừng bú, giật mình, mở to mắt hoặc thay đổi nhịp thở khi nghe thấy âm thanh. Đây là những phản xạ tự nhiên giúp đánh giá sơ bộ sức nghe ở giai đoạn sớm nhất.

Đo thính lực hành vi có tăng cường hình ảnh (VRA) 

Dành cho trẻ từ 6 tháng đến 24 tháng tuổi, khi trẻ đã có khả năng định hướng nguồn âm.

   - Cách thực hiện: Trẻ được ngồi trong buồng cách âm. Khi âm thanh phát ra, nếu trẻ quay đầu về phía nguồn âm, một hình ảnh vui nhộn hoặc đồ chơi có đèn sẽ xuất hiện để khen thưởng.

   - Ý nghĩa: Kỹ thuật này tận dụng sự tò mò của trẻ, giúp bác sĩ xác định ngưỡng nghe một cách chính xác hơn thông qua phản xạ quay đầu có điều kiện.

Đo thính lực đồ chơi (CPA)

Phương pháp này biến việc đo nghe thành một trò chơi thú vị, áp dụng cho trẻ từ 2 đến 6 tuổi.

   - Cách thực hiện: Trẻ được hướng dẫn thực hiện một hành động cụ thể mỗi khi nghe thấy âm thanh (ví dụ: thả một khối gỗ vào thùng, xếp thêm một vòng tròn vào tháp đồ chơi).

   - Ưu điểm: Việc biến buổi kiểm tra thành một trò chơi tương tác giúp trẻ duy trì sự tập trung lâu hơn, từ đó bác sĩ có thể thu thập được dữ liệu thính lực chi tiết cho từng tần số khác nhau.

Đo thính lực đơn âm (PTA)

Đây là "tiêu chuẩn vàng" trong chẩn đoán thính học, áp dụng cho người lớn và trẻ em trên 6 tuổi (khi trẻ đã có thể hiểu và thực hiện theo chỉ dẫn phức tạp).

   - Cách thực hiện: Người bệnh đeo tai nghe chuyên dụng và được yêu cầu nhấn nút hoặc giơ tay ngay khi nghe thấy những tiếng "bíp" rất nhỏ ở các tần số khác nhau.

   - Kết quả: Quy trình này sẽ tạo ra một bản đồ thính lực (audiogram) chi tiết, cho thấy rõ mức độ nghe kém ở mỗi tai và giúp bác sĩ phân biệt giữa nghe kém dẫn truyền, nghe kém tiếp nhận hay nghe kém hỗn hợp.

Tại sao nên chọn thăm khám thính lực tại Bệnh viện 199?

Khoa Tai Mũi Họng - Bệnh viện 199 tự hào là địa chỉ tin cậy tại Đà Nẵng và khu vực miền Trung trong việc chăm sóc sức khỏe thính giác.

   - Trang thiết bị hàng đầu: Hệ thống máy đo ABR, OAE, PTA nhập khẩu, buồng cách âm tiêu chuẩn quốc tế.

   - Đội ngũ chuyên gia: Các bác sĩ giàu kinh nghiệm, thấu hiểu tâm lý trẻ nhỏ, đảm bảo quy trình đo diễn ra nhẹ nhàng, chính xác.

   - Quy trình khép kín: Từ tầm soát sơ sinh đến phục hồi chức năng thính học (máy trợ thính, luyện nói).

Kết luận 

Việc đánh giá sức nghe là một quy trình phức tạp, đòi hỏi sự phối hợp đa phương pháp để đưa ra bức tranh tổng thể về hệ thống thính giác. Từ những phản xạ hành vi đơn giản đến những bước sóng điện não phức tạp, mỗi kỹ thuật đều đóng góp một phần quan trọng vào việc bảo vệ "ngõ hầu" giao tiếp của con người.

Thông tin liên hệ:

• Khoa Tai Mũi Họng - Bệnh viện 199

• Địa chỉ: 216 Nguyễn Công Trứ - Quận Sơn Trà - TP Đà Nẵng

• Hotline: 1900 98 68 68