Chấn thương khớp gối khi chơi thể thao, lao động hoặc tai nạn giao thông ngày càng phổ biến, đặc biệt ở người trẻ và những người thường xuyên vận động. Một trong những tổn thương dễ gặp là đứt bán phần dây chằng chéo trước (ACL) hoặc dây chằng chéo sau (PCL). Điều đáng nói là nhiều người sau khi nhận kết quả chụp MRI thường lo lắng rằng mình sẽ phải phẫu thuật tái tạo dây chằng ngay.
Theo các bác sĩ Khoa Chấn thương Chỉnh hình - Y học Thể thao, Bệnh viện 199, đây là quan niệm chưa hoàn toàn chính xác.
Dây chằng chéo có vai trò giữ vững khớp gối, giúp kiểm soát các động tác xoay, gập và duỗi của chân. Khi dây chằng chỉ rách hoặc đứt một phần, nhiều sợi collagen vẫn còn nguyên vẹn, bao hoạt dịch vẫn bảo tồn và dây chằng vẫn có khả năng tự lành nếu được điều trị đúng.


Trong những trường hợp này, mục tiêu điều trị không phải là thay thế dây chằng bằng mảnh ghép, mà là bảo tồn tối đa dây chằng nguyên bản, bởi đây vẫn là cấu trúc phù hợp nhất với cơ thể, giúp duy trì khả năng cảm nhận bản thể và chức năng sinh lý tự nhiên của khớp gối.
Hiện nay, tại Khoa Chấn thương Chỉnh hình - Y học Thể thao, Bệnh viện 199, đối với những người bệnh đủ chỉ định, các bác sĩ có thể thực hiện phẫu thuật nội soi kết hợp tiêm huyết tương giàu tiểu cầu (PRP).PRP chứa nhiều yếu tố tăng trưởng có nguồn gốc từ chính máu của người bệnh. Khi được đưa trực tiếp vào vị trí tổn thương dưới hướng dẫn nội soi, PRP giúp kích thích quá trình tái tạo collagen, thúc đẩy dây chằng liền thương và phục hồi chức năng.

So với phẫu thuật tái tạo dây chằng thông thường, phương pháp bảo tồn mang lại nhiều lợi ích:

  • Giữ lại dây chằng tự nhiên của người bệnh.
  • Ít xâm lấn, không cần lấy gân để tạo mảnh ghép.
  • Không phải khoan đường hầm xương.
  • Giảm đau sau phẫu thuật.
  • Rút ngắn thời gian hồi phục và sớm trở lại sinh hoạt, lao động, thể thao nếu quá trình phục hồi thuận lợi. 

Các bác sĩ nhấn mạnh, không phải mọi trường hợp đứt bán phần dây chằng đều có thể điều trị bảo tồn.
Việc lựa chọn phương pháp điều trị cần được đánh giá toàn diện dựa trên: Mức độ mất vững của khớp gối, kết quả khám lâm sàng, hình ảnh MRI, tình trạng tổn thương thực tế khi nội soi, độ tuổi, mức độ vận động và nhu cầu sinh hoạt của từng người bệnh. 
Việc tự ý trì hoãn điều trị hoặc chỉ dựa vào kết quả MRI mà không thăm khám chuyên khoa có thể khiến tổn thương tiến triển thành đứt hoàn toàn dây chằng, gây mất vững khớp gối kéo dài, tăng nguy cơ rách sụn chêm, tổn thương sụn khớp và thoái hóa khớp gối sớm.


Người dân nên đến cơ sở chuyên khoa Chấn thương Chỉnh hình ngay khi xuất hiện các dấu hiệu chấn thương dây chằng.Tạo điều kiên cho việc thăm khám sớm giúp bác sĩ xác định chính xác mức độ tổn thương và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp, tránh bỏ lỡ thời điểm vàng để bảo tồn dây chằng.
Bác sĩ Phùng Cao Cường - Khoa Chấn thương Chỉnh hình - Y học Thể thao, Bệnh viện 199 cho biết:  trong điều trị đứt bán phần dây chằng khớp gối, bảo tồn dây chằng tự nhiên luôn là ưu tiên khi đủ điều kiện. Điều quan trọng không phải là phẫu thuật sớm hay muộn, mà là chẩn đoán đúng, đánh giá đúng mức độ tổn thương và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp với từng người bệnh.


Đừng chủ quan trước những chấn thương khớp gối, nhưng cũng đừng vội nghĩ rằng đứt dây chằng đồng nghĩa với phải thay dây chằng. Một quyết định điều trị đúng ngay từ đầu sẽ giúp bảo tồn tối đa chức năng khớp gối và mang lại hiệu quả lâu dài cho người bệnh.