“Tôi hút thuốc hơn 20 năm, liệu bây giờ cai thuốc có còn ý nghĩa không?” “Đã thử nhiều cách nhưng tôi vẫn không bỏ được thuốc lá, phải làm sao?” Đây là những băn khoăn mà người hút thuốc có thể gặp phải khi quyết định thay đổi thói quen đã gắn bó trong nhiều năm. Trên thực tế, cai thuốc lá có thể khó khăn, đặc biệt ở người lệ thuộc nicotine mức độ cao hoặc đã nhiều lần ngừng hút rồi tái hút.
Tuy nhiên, ngừng hút thuốc có lợi cho sức khỏe ở mọi lứa tuổi, kể cả với những người đã hút thuốc trong thời gian dài. Điều cần thiết là lựa chọn phương pháp phù hợp, hiểu rõ những khó khăn có thể gặp và chủ động tiếp cận hỗ trợ y tế khi cần.
Mức độ lệ thuộc nicotine, số năm hút thuốc, số điếu hút mỗi ngày, thời điểm hút điếu thuốc đầu tiên sau khi thức dậy và tiền sử cai thuốc là những thông tin có giá trị trong đánh giá người hút thuốc. Vì vậy, thay vì áp dụng một công thức chung, kế hoạch cai thuốc nên được xây dựng dựa trên đặc điểm và nhu cầu của từng người.
Bốn nội dung quan trọng trong quá trình cai thuốc lá
1. Đánh giá mức độ lệ thuộc và xác định mục tiêu
Bước đầu tiên là hiểu rõ thói quen sử dụng thuốc lá, mức độ lệ thuộc nicotine và những khó khăn từng gặp khi cai thuốc. Từ đó, người bệnh cùng nhân viên y tế xác định mục tiêu, thời điểm ngừng hút và phương án hỗ trợ phù hợp.
2. Chuẩn bị cho hội chứng cai nicotine
Sau khi ngừng hút, người bệnh có thể xuất hiện cảm giác thèm thuốc, bồn chồn, dễ cáu gắt, khó tập trung, rối loạn giấc ngủ hoặc tăng cảm giác thèm ăn. Nhận biết trước những triệu chứng có thể gặp giúp người bệnh chuẩn bị tâm lý, chủ động áp dụng các biện pháp ứng phó và tìm kiếm hỗ trợ khi cần thiết.
3. Kết hợp hỗ trợ hành vi với điều trị phù hợp
Tư vấn chuyên môn giúp người bệnh nhận diện tình huống dễ tái hút, xây dựng chiến lược kiểm soát cơn thèm thuốc và duy trì động lực. Việc sử dụng thuốc cần được đánh giá theo tình trạng sức khỏe, các yếu tố nguy cơ và chống chỉ định; người bệnh không nên tự ý lựa chọn hoặc phối hợp thuốc.
4. Theo dõi sau cai và chủ động phòng ngừa tái hút
Cai thuốc không kết thúc ở thời điểm ngừng hút điếu thuốc cuối cùng. Người bệnh vẫn cần duy trì các thói quen mới, tránh hoặc xử lý những tình huống dễ kích hoạt ham muốn hút thuốc và tìm kiếm hỗ trợ nếu gặp khó khăn.
Việc tiếp cận cơ sở y tế đặc biệt đáng cân nhắc đối với người hút thuốc lâu năm, hút nhiều điếu mỗi ngày, xuất hiện triệu chứng cai rõ rệt, có bệnh lý nền hoặc đã nhiều lần tái hút sau khi tự cai.
Phòng khám cai nghiện thuốc lá – Bệnh viện 199 khuyến khích người dân chủ động tìm kiếm tư vấn y tế khi có nhu cầu cai thuốc. Đừng chờ đến khi xuất hiện biến chứng mới quyết định thay đổi. Hãy bắt đầu từ một cuộc tư vấn, một kế hoạch phù hợp và sự kiên trì từng ngày để tiến gần hơn đến cuộc sống không khói thuốc.
