Phục Hồi Chức Năng Sau Phẫu Thuật Khớp Gối: Những Lưu Ý Quan Trọng

Phẫu thuật thành công mới chỉ là một nửa chặng đường trên hành trình tìm lại bước đi linh hoạt. Giai đoạn hậu phẫu với những cơn đau và bài tập phục hồi chức năng chính là chìa khóa quyết định đến 50% kết quả điều trị. Để quá trình này diễn ra an toàn và rút ngắn thời gian, dưới đây là những nguyên tắc "vàng" NÊN và KHÔNG NÊN làm sau khi phẫu thuật khớp gối từ chuyên gia Bệnh viện 199 mà bạn nhất định phải biết.

Những điều nên làm để đẩy nhanh tốc độ hồi phục

Sau khi rời khỏi phòng phẫu thuật, hành trình thực sự để tìm lại bước đi linh hoạt mới chính thức bắt đầu. Để khớp gối mới nhanh chóng thích nghi và hồi phục mạnh mẽ, dưới đây là những việc bạn cần ưu tiên thực hiện mỗi ngày:

Nghiêm túc thực hiện phục hồi chức năng bài bản

Nhiều bệnh nhân thường có tâm lý sợ đau, sợ vận động nên cố gắng bất động chân sau mổ càng lâu càng tốt. Tuy nhiên, đây là một quan niệm sai lầm có thể dẫn đến những hệ lụy nghiêm trọng.

Sau phẫu thuật, cơ và khớp gối của bạn rất dễ rơi vào trạng thái "đóng băng". Nếu không được vận động đúng cách, các mô sợi sẽ xơ hóa gây ra tình trạng dính khớp, giới hạn biên độ vận động. Đồng thời, việc thiếu kích thích lực sẽ khiến các khối cơ đùi, cơ bắp chân bị teo đi rất nhanh, làm mất bệ đỡ vững chắc cho khớp gối. Tập phục hồi chức năng chính là quá trình "tái giáo dục" hệ thống cơ - xương - khớp, giúp chúng lấy lại sự linh hoạt và sức mạnh vốn có.

Sử dụng liệu pháp nhiệt đúng cách (Chườm nóng & Chườm lạnh)

Kiểm soát tình trạng sưng đau sau mổ là một bước đệm quan trọng để bạn có thể tham gia vào các bài tập vật lý trị liệu một cách dễ dàng hơn.

   Góc nhìn khoa học: Theo Học viện Ngoại khoa Chấn thương Chỉnh hình Hoa Kỳ (AAOS), tình trạng sưng nề tích tụ dịch tại đầu gối sau phẫu thuật là phản ứng tự nhiên của cơ thể và có thể kéo dài dai dẳng từ 3 đến 6 tháng. Để quản lý tốt tình trạng này, việc luân phiên sử dụng nhiệt đúng thời điểm là cực kỳ quan trọng:
   Giai đoạn cấp tính (Mấy ngày đầu sau mổ): Lúc này, vùng vết thương đang có hiện tượng viêm đỏ và sinh nhiệt. Bạn cần sử dụng liệu pháp chườm đá (chườm lạnh). Nhiệt độ thấp sẽ làm co mạch, giảm lưu lượng máu đổ về vùng tổn thương, từ đó giảm sưng nề và phong tỏa các tín hiệu đau truyền lên não. Hãy duy trì chườm 3 - 4 lần/ngày, mỗi lần từ 10 - 20 phút.
   Giai đoạn sau (Khi tình trạng sưng ban đầu đã giảm): Lúc này, khớp gối thường rơi vào trạng thái căng cứng, khó co duỗi. Bạn nên luân phiên chườm đá và chườm nóng. Chườm nóng có tác dụng làm giãn mạch, tăng cường tuần hoàn máu nuôi dưỡng vùng tổn thương, làm mềm các mô cơ và dây chằng, từ đó giải tỏa tình trạng căng cứng khớp một cách hiệu quả.

Duy trì lối sống lành mạnh và kiểm soát cân nặng

Tốc độ phục hồi của khớp gối không chỉ quyết định bởi phòng tập vật lý trị liệu, mà còn phụ thuộc rất lớn vào cách bạn chăm sóc cơ thể từ bên trong qua lối sống hằng ngày.

Kiểm soát cân nặng nghiêm ngặt 

Khớp gối là nơi chịu toàn bộ trọng lượng của cơ thể khi bạn đứng và di chuyển. Cứ mỗi một kilogram cân nặng tăng lên, áp lực đè nặng lên khớp gối sẽ nhân lên gấp nhiều lần. Do đó, giữ trọng lượng cơ thể ở mức hợp lý (hoặc giảm cân nếu có tình trạng thừa cân) là cách trực tiếp nhất để giảm bớt gánh nặng cho khớp gối mới phẫu thuật, bảo vệ sụn khớp khỏi nguy cơ mài mòn sớm.

Nói không với thuốc lá và hạn chế rượu bia

   Thuốc lá: Chất nicotine có trong thuốc lá làm co thắt các mạch máu ngoại vi, làm giảm nghiêm trọng lượng oxy và dưỡng chất truyền đến vùng gối đang tổn thương, từ đó làm chậm tiến trình lành vết thương, tăng nguy cơ nhiễm trùng hậu phẫu.

   Rượu bia: Bạn cần tuyệt đối tránh xa các thức uống có cồn nếu đang trong giai đoạn sử dụng thuốc làm loãng máu hoặc thuốc giảm đau có chất gây mê, tránh các tương tác thuốc nguy hiểm gây hại cho gan, dạ dày.

Tích cực tập luyện các bộ môn ít tác động

Khi đã được bác sĩ chủ trị hoặc chuyên gia phục hồi chức năng cho phép, bạn nên bắt đầu tham gia vào các hoạt động thể chất nhẹ nhàng như đi bộ trên mặt phẳng, bơi lội hoặc đạp xe đạp tại chỗ với lực cản nhẹ. Những bộ môn ít tác động này không gây áp lực đột ngột lên mặt khớp, nhưng lại giúp kích thích lưu thông máu, tăng cường sức bền cho hệ tim mạch và nuôi dưỡng khớp gối phục hồi một cách toàn diện.

Những điều không nên làm để tránh tổn thương khớp gối

Bên cạnh việc tích cực tập luyện, việc bảo vệ khớp gối khỏi các tác động tiêu cực bên ngoài cũng quan trọng không kém. Một sai lầm nhỏ trong sinh hoạt hằng ngày có thể làm đảo lộn toàn bộ kết quả của ca phẫu thuật. Dưới đây là những điều bạn tuyệt đối phải tránh:

Đặt áp lực và lực xoắn không cần thiết lên đầu gối

Tránh mang vác vật nặng: Trọng lượng thừa dồn trực tiếp xuống chân sẽ khiến khớp gối phải chịu áp lực quá tải.

Nguyên tắc di chuyển "Xoay khối": Khi đổi hướng hoặc quay người, không giữ bàn chân cố định dưới sàn rồi vặn xoắn đầu gối. Hãy bước từng bước nhỏ và xoay toàn bộ cơ thể (từ hông, mình đến chân) cùng lúc.

Tránh tư thế xấu: Không ngồi xổm, ngồi gập chân quá sâu hoặc quỳ gối trực tiếp xuống sàn. Chọn ghế có độ cao vừa phải để chân chạm đất thoải mái.

Tự ý thực hiện các thủ thuật y tế khác trong thời gian hồi phục

Nguy cơ nhiễm trùng lan truyền: Các mô bên trong khớp gối đang tái tạo rất nhạy cảm. Các can thiệp y tế khác (như nhổ răng, làm răng, phẫu thuật bàng quang, đường ruột...) có thể khiến vi khuẩn xâm nhập vào hệ tuần hoàn và di chuyển đến khớp gối, gây nhiễm trùng khớp cực kỳ nguy hiểm.

Nguyên tắc an toàn: Luôn thông báo cho các bác sĩ chuyên khoa khác biết bạn vừa phẫu thuật khớp gối và chỉ thực hiện thủ thuật khi có sự đồng ý của bác sĩ chủ trị phẫu thuật gối.

Tâm lý nôn nóng, bỏ cuộc giữa chừng

Tốc độ chữa lành tùy thuộc vào cơ địa: Cấu trúc cơ địa, độ tuổi và mức độ tổn thương của mỗi người là khác nhau. Quá trình sinh học để cơ thể chữa lành cần thời gian tính bằng tháng, bằng năm và không thể đốt cháy giai đoạn.

Hãy kiên nhẫn với chính mình: Đừng so sánh bản thân với người khác. Hãy ghi nhận từng tiến triển nhỏ nhất mỗi ngày làm động lực duy trì tập luyện.

Kết luận

Hành trình phục hồi sau phẫu thuật khớp gối là một chặng đường dài đòi hỏi cả sự nỗ lực bền bỉ lẫn sự cẩn trọng khoa học. Bằng việc tuân thủ nghiêm ngặt những điều Nên làm để kích thích khớp khỏe mạnh, đồng thời kỷ luật tránh xa những điều Không nên làm để bảo vệ mặt khớp, bạn hoàn toàn có thể làm chủ tốc độ hồi phục của chính mình.

Thông tin liên hệ hỗ trợ:

• Địa chỉ: 216 Nguyễn Công Trứ, An Hải, Đà Nẵng

• Hotline: 1900986868

• Website: benhvien199.vn