KHÁC BIỆT GIỮA SARS-CoV-2 VỚI VIRUS CÚM MÙA

Khác với các virus corona khác, SARS-CoV-2 ngoài xâm nhập vào tế bào bằng cách gắn kết với thụ thể ACE2 ở màng, chúng còn tác động vào enzyme furin, khiến chúng có khả năng xâm nhập vào tế bào của con người mạnh gấp cả ngàn lần coronavirus khác.

THE DIFERENCES BETWEEN SARS-CoV-2 AND SEASONAL FLU VIRUSES. Được sự đồng ý của Tiến sĩ Trần Bá Thoại (Ủy viên Ban chấp hành Hội Nội tiết - Đái tháo đường Việt Nam, chuyên gia về lĩnh vực Sinh hóa, Nhi, Tim mạch - Nội tiết - Rối loạn chuyển hóa), <a href="https://199hospital.vn/" target="_blank">benhvien199.vn</a> giới thiệu đến Bạn đọc các kiến thức cập nhật, thiết thực cho Nhân viên y tế nói riêng và cộng đồng nói chung về lĩnh vực Bệnh Nội tiết - Rối loạn chuyển hóa (Đại dịch của Thế kỷ 21). Khác với các virus corona khác, SARS-CoV-2 ngoài xâm nhập vào tế bào bằng cách gắn kết với thụ thể ACE2 ở màng, chúng còn tác động vào enzyme furin, khiến chúng có khả năng xâm nhập vào tế bào của con người mạnh gấp cả ngàn lần coronavirus khác.   <img alt="" src="/Images/images/B%C3%A0i%20Tr%E1%BA%A7n%20B%C3%A1%20Tho%E1%BA%A1i/291019/1.jpg" style="height:142px; width:253px" /> <img alt="" src="/Images/images/2(3).jpg" style="height:142px; width:189px" /> Tổng quan về bệnh cúm Hằng năm, những đợt bùng cúm phát khắp thế giới, với 3-5 triệu người mắc và 3-6 trăm ngàn người tử vong, xảy ra chủ yếu ở các nhóm có nguy cơ cao như trẻ nhỏ, người già và người có bệnh mãn tính. Ở bắc và nam bán cầu, bệnh cúm thường xảy ra vào mùa đông. Còn những nước quanh xích đạo dịch cúm lại có thể xảy ra lai rai quanh năm. Có bốn loại virus cúm là A, B, C và D. Virus cúm A và B lưu hành và gây ra dịch cúm mùa (seasonal flu), và chỉ virus cúm A mới gây đại dịch. Cúm thường là dịch địa phương (epidemic) các vụ đại dịch (pandemic) ít xảy ra hơn. Vào thế kỷ 20, có ba đại dịch cúm đã xảy ra: cúm Tây Ban Nha năm 1918 (17-100 triệu người chết), cúm châu Á năm 1957 (2 triệu người chết) và cúm Hồng Kông năm 1968 (1 triệu người chết). Thế kỷ 20, Tổ chức Y tế Thế giới WHO tuyên bố bùng phát đại dịch cúm A/H1N1 năm 2009.  Vài nét về SARS-CoV-19 Vì cũng gây ra bởi coronavirus, bệnh dich COVID-19 (coronavirus disease), tên chính thức của bệnh viêm phổi Vũ Hán, do virus corona mới (2019-nCoV), nay chính thức được WHO đặt tên là SARS-CoV-2. Cũng như virus SARS, SARS-CoV-2 xâm nhập vào tế bào cơ thể con người bằng cách gắn kết với thụ thể ACE2 (angiotensin converting enzyme 2) ở màng tế bào. Vì protein ACE2 không có nhiều ở tế bào người khỏe mạnh, do đó mức độ bùng phát của dịch SARS năm 2002 – 2003 không cao, chỉ ảnh hưởng khoảng 8.000 người trên toàn thế giới. Theo các nhà nghiên cứu Âu, Mỹ và Trung Quốc, chủng SARS-CoV-2 có biến thể tương tự HIV, Ebola, thường tác động vào một enzyme tên là furin, một protease có tác dụng thủy phân  protein ở màng tế bào, khiến chúng có khả năng xâm nhập vào tế bào của con người mạnh gấp cả ngàn lần coronavirus gây dịch SARS. So sánh COVID -19 với  cúm mùa Theo Tổ chức Y tế Thế giới WHO, hàng năm, có khoảng 3-5 triệu người mắc cúm trong dó khoảng 500 ngàn người tử vong. Đến chiều 10/3, thời điểm tôi viết bài này, dịch COVID-19 đã bùng phát gần 3 tháng, lan ra 101 quốc gia/vùng lãnh thổ, với khoảng 110 ngàn người mắc, gần 4 ngàn tử vong và đã có 60 ngàn người bình phục. Theo Cơ quan Kiểm soát Bệnh tật Mỹ USCDC, mùa cúm 2019-2020, từ tháng 10 đến nay, có khoảng 45 triệu người Mỹ mắc  cúm, 21 triệu lượt khám, 560 ngàn người vào viện, và tử vong lên đến 46 ngàn người. Vào thời điểm tôi viết bài này, Mỹ đã có 624 người mắc COVID-19, với 24 người tử vong.   Tổ chức Y tế Thế giới, WHO, nhận định COVID-19 ít lây lan hơn cúm, nhưng SARS-CoV-2 nguy hiểm hơn vì chưa có vắc xin dự phòng, và tỷ lệ tử vong cao hơn gần 3%. Ở Mỹ, dù số ca nhiễm COVID-19 đang tăng, nhưng nhiều chuyên gia bệnh lây nhiễm của US CDC vẫn lưu ý là cúm vẫn có tác động lớn hơn nhiều so với nguy cơ mắc bệnh do coronavirus mới. Tuy nhiên, các chuyên viên dịch tể Mỹ cũng đang theo dõi sát sao SARS-CoV-2. Tiến sĩ Joseph Vinetz, chuyên gia bệnh lây nhiễm ĐH Y khoa Yale  cho biết, hiện đang tiến hành phát triển và đánh giá các loại thuốc phòng trị COVID-19. Đôi điều bàn luận Từ nhiều thế kỷ trước, nhân loại đã từng trải qua rất nhiều vụ dịch lớn nhỏ, lấy đi sinh mạng hàng triệu người, và nổi lo âu, sự sợ hãi càng tăng khi thiếu kiến thức, thiếu trung thực. Công nghệ 4.0 có độ nhanh tuyệt vời nhưng có mặt trái là độ chính xác: Trên mạng xã hội, cá nhân có thể là “đài phát” vô tội vạ, suy diễn, quy chụp, khó kiểm chứng. Ngay những mạng truyền thông quy mô (mass media) cũng có khuynh hướng kịch tính, nhanh nhẩu kiểu các “live show” ! Và dưới ảnh hưởng của kiểu truyền thông ít bằng chứng (no evidence based) này, người dân dễ bị “sốc”, kinh hoảng vì không thể biết “thực hư”, “đúng sai”, “khi nào”, “bao nhiêu”… Đại dịch COVID-19 đang bùng phát chưa rõ điểm dừng, với tác hại quá lớn trên nhiều lãnh vực kinh tế, sức khỏe, công nghiệp, du lịch, nông ngư nghiệp .v.v… Riêng lãnh vực y tế, dù COVID-19 lan nhanh, có phần do chúng ta phát hiện và đánh giá chậm, nhưng trên số lượng và tỷ lệ tử vong còn khá thấp so với nhiều bệnh khác đặc biệt khi so với cúm mùa, loại bệnh cũng do chủng coronaviruses gây ra nhưng đã có vắc xin ngừa bệnh. Theo tôi, khi chưa có vắc xin và phương thuốc đặc hiệu, chúng ta cần chủ động thực hiện các phương pháp phòng ngừa bài bản của Bộ Y tế, của Tổ chức Y tế Thế giới hướng dẫn hơn là hoảng loạn, xử lý không theo quy tắc nào. TÀI LIỆU THAM KHẢO [1] Influenza <a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Influenza" style="color:#b85b5a; text-decoration-line:none" target="_blank">https://en.wikipedia.org/wiki/Influenza</a> How does the coronavirus compare with the flu?  <a href="https://www.nytimes.com/2020/02/29/health/coronavirus-flu.html" style="color:#b85b5a; text-decoration-line:none" target="_blank">https://www.nytimes.com/2020/02/29/health/coronavirus-flu.html</a> [2] Coronavirus mới (2019-nCoV) <a href="https://vi.wikipedia.org/wiki/Coronavirus_m%E1%BB%9Bi_(2019-nCoV)" style="color:#b85b5a; text-decoration-line:none" target="_blank">https://vi.wikipedia.org/wiki/Coronavirus_m%E1%BB%9Bi_(2019-nCoV)</a> [3] 12 Coronavirus myths busted by science <a href="https://www.livescience.com/coronavirus-myths.html" style="color:#b85b5a; text-decoration-line:none" target="_blank">https://www.livescience.com/coronavirus-myths.html</a> [4] Q & A on COVID-19 <a href="https://www.ecdc.europa.eu/en/novel-coronavirus-china/questions-answers" style="color:#b85b5a; text-decoration-line:none" target="_blank">https://www.ecdc.europa.eu/en/novel-coronavirus-china/questions-answers</a> [5] 5 things everyone should know about the coronavirus outbreak <a href="https://www.yalemedicine.org/stories/2019-novel-coronavirus/" style="color:#b85b5a; text-decoration-line:none" target="_blank">https://www.yalemedicine.org/stories/2019-novel-coronavirus/</a> [6] COVID-19 coronavirus spike holds infectivity details <a href="https://newsroom.uw.edu/news/covid-19-coronavirus-spike-holds-infectivity-details" style="color:#b85b5a" target="_blank">https://newsroom.uw.edu/news/covid-19-coronavirus-spike-holds-infectivity-details</a> [7] Furin cleavage site in the SARS-CoV-2 coronavirus glycoprotein <a href="https://www.virology.ws/2020/02/13/furin-cleavage-site-in-the-sars-cov-2-coronavirus-glycoprotein/" style="color:#b85b5a; text-decoration-line:none" target="_blank">https://www.virology.ws/2020/02/13/furin-cleavage-site-in-the-sars-cov-2-coronavirus-glycoprotein/</a> [8] How does the new coronavirus spread? These new studies offer clues. <a href="https://www.vox.com/2020/2/20/21143785/coronavirus-covid-19-spread-transmission-how" style="color:#b85b5a; text-decoration-line:none" target="_blank">https://www.vox.com/2020/2/20/21143785/coronavirus-covid-19-spread-transmission-how</a> [9] Pangolins and the origin of SARS-CoV-2 coronavirus <a href="https://www.virology.ws/2020/02/20/pangolins-and-the-origin-of-sars-cov-2-coronavirus/" style="color:#b85b5a; text-decoration-line:none" target="_blank">https://www.virology.ws/2020/02/20/pangolins-and-the-origin-of-sars-cov-2-coronavirus/</a> [10] <a href="https://virological.org/t/the-proximal-origin-of-sars-cov-2/398" style="color:#b85b5a; text-decoration-line:none" target="_blank">The proximal origin of SARS-CoV-2</a> <a href="https://virological.org/t/the-proximal-origin-of-sars-cov-2/398" style="color:#b85b5a; text-decoration-line:none" target="_blank">https://virological.org/t/the-proximal-origin-of-sars-cov-2/398</a> [11] Breakthrough in coronavirus research results in new map to support vaccine design <a href="https://news.utexas.edu/2020/02/19/breakthrough-in-coronavirus-research-results-in-new-map-to-support-vaccine-design/" style="color:#b85b5a; text-decoration-line:none" target="_blank">https://news.utexas.edu/2020/02/19/breakthrough-in-coronavirus-research-results-in-new-map-to-support-vaccine-design/</a> [12] NIH scientists identify atomic structure of nCoV protein <a href="https://www.niaid.nih.gov/news-events/atomic-structure-novel-coronavirus-protein" style="color:#b85b5a; text-decoration-line:none" target="_blank">https://www.niaid.nih.gov/news-events/atomic-structure-novel-coronavirus-protein</a> [13] GS Nguyễn Văn Tuấn: Ba kịch bản cho dịch bệnh virus corona <a href="https://soha.vn/gs-nguyen-van-tuan-ba-kich-ban-cho-dich-benh-dang-hoanh-hanh-boi-virus-corona-20200203200155808.htm" style="color:#b85b5a; text-decoration-line:none" target="_blank">https://soha.vn/gs-nguyen-van-tuan-ba-kich-ban-cho-dich-benh-dang-hoanh-hanh-boi-virus-corona-20200203200155808.htm</a> [14] Dr. Oz explains how coronavirus is different than seasonal flu <a href="https://video.foxnews.com/v/6139890133001#sp=show-clips" style="color:#b85b5a; text-decoration-line:none" target="_blank">https://video.foxnews.com/v/6139890133001#sp=show-clips</a>