GÁNH NẶNG NGÀY CÀNG TĂNG CỦA BỆNH XƠ GAN

Xơ gan là kết quả cuối cùng của một loạt các bệnh gan đặc trưng bởi xơ hóa và biến dạng cấu trúc của gan với sự hình thành các nốt tái tạo và có thể có các biểu hiện lâm sàng và biến chứng khác nhau

Bệnh gan mãn tính xảy ra trên toàn thế giới không phân biệt tuổi tác, giới tính, khu vực hoặc chủng tộc. Xơ gan là kết quả cuối cùng của một loạt các bệnh gan đặc trưng bởi xơ hóa và biến dạng cấu trúc của gan với sự hình thành các nốt tái tạo và có thể có các biểu hiện lâm sàng và biến chứng khác nhau. Tỷ lệ bệnh gan đang tăng đều đặn qua các năm. Theo thống kê quốc gia ở Anh, bệnh gan đã được xếp hạng là nguyên nhân phổ biến nhất thứ năm dẫn đến tử vong. Bệnh gan được công nhận là nguyên nhân gây tử vong đứng hàng thứ hai trong số tất cả các bệnh về tiêu hóa ở Mỹ. Ước tính rằng hơn năm mươi triệu người trên thế giới, lấy dân số trưởng thành, sẽ bị ảnh hưởng bởi bệnh gan mãn tính. Tỷ lệ xơ gan có khả năng bị đánh giá thấp vì gần một phần ba số bệnh nhân vẫn không có triệu chứng. Trong năm 2001, tỷ lệ tử vong trên toàn thế giới ước tính do xơ gan là 771.000 người, xếp thứ 14 và 10 là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu trên thế giới và ở các nước phát triển. Tử vong do xơ gan đã được ước tính sẽ tăng và sẽ trở thành nguyên nhân gây tử vong đứng hàng thứ 12 vào năm 2020. <img alt="" src="/Images/images/s%C6%A1gan1.jpg" style="height:100%; width:100%" /> Tỷ lệ xơ gan ngày càng tăng là do gánh nặng của các yếu tố nguy cơ ngày càng tăng. Virus viêm gan B (HBV) và virus viêm gan C (HCV) là hai nguyên nhân chính gây xơ gan. Trên toàn cầu, có 257 triệu người bị nhiễm HBV mạn tính vào năm 2015. Châu Á và Châu Phi là hai lục địa đặc hữu cao nhất, với tỷ lệ lưu hành chung là hơn 8%. Tỷ lệ nhiễm HCV đang gia tăng cũng là một vấn đề nổi cộm đối với sức khỏe ở nhiều khu vực. Có khoảng 71 triệu người bị HCV trong năm 2015. Ngoài nhiễm trùng viêm gan, rượu là một yếu tố nguy cơ quan trọng khác của bệnh xơ gan. Từ năm 2005 đến 2015, tỷ lệ mắc bệnh xơ gan theo tiêu chuẩn toàn cầu do rượu đã tăng 16,1%, so với HBV (11,9%), HCV (14,2%) và những người khác (9,9%). Giai đoạn đầu (xơ gan còn bù): Ở giai đoạn đầu của bệnh, các triệu chứng lâm sàng thường không rõ hoặc rất nhẹ với các biểu hiện điển hình như: Ăn không ngon miệng, chán ăn: tình trạng này kéo dài dẫn tới việc sút cân, cơ thể gầy đi nhanh chóng. Đau tức vùng bụng hoặc đầy bụng, buồn nôn. Ngứa là triệu chứng khá phổ biến, ngứa chủ yếu ở chân tay và lưng. Cơ thể mệt mỏi Giai đoạn nặng (xơ gan mất bù): ở giai đoạn này chức năng gan kém hẳn và suy yếu nhanh chóng, người bệnh bắt đầu cảm thấy các triệu chứng rõ ràng hơn như: Đau hạ sườn phải: những cơ đau có thể xuất hiện thành nhiều lần trong ngày và thường không kéo dài. Vàng da: Đây là triệu chứng phổ biến, vàng da có thể nhìn thấy trong mắt và da của bệnh nhân. Sưng chân (phù) và bụng (cổ trướng): Lúc này gan bị tổn thương gan nặng nề, cơ thể người bệnh bắt đầu giữ muối và nước. Ban đầu, các muối và nước dư thừa tích tụ chủ yếu ở bàn chân và mắt cá chân (phù nề), lâu dần các chất lỏng cũng có thể thu thập ở bụng. Xuất hiện tình trạng chảy máu: chảy máu chân răng, máu cam Phòng bệnh xơ gan <ul> <li style="text-align:justify"> Tiêm phòng văcxin viêm gan B cho trẻ em và những người lớn chưa bị bệnh. </li> <li style="text-align:justify"> Có lối sống lành mạnh, không lạm dụng rượu bia. </li> <li style="text-align:justify"> Tránh ăn thức ăn sống, nên ăn chín uống sôi để không bị nhiễm ký sinh trùng. </li> <li style="text-align:justify"> Lựa chọn thực phẩm sạch, đảm bảo an toàn thực phẩm để phòng ngừa nhiễm các hóa chất, phẩm màu độc hại gây tổn hại gan. </li> <li style="text-align:justify"> Không dùng thuốc ảnh hưởng gan khi chưa có chỉ định của bác sĩ. </li> <li style="text-align:justify"> Đối với những người đã bị viêm gan B hoặc C mạn tính cần theo dõi định kỳ 3 hoặc 6 tháng một lần để phát hiện và điều trị sớm những trường hợp viêm gan đang tiến triển, nhằm hạn chế các biến chứng nặng như xơ gan và ung thư gan. </li> <li style="text-align:justify"> Cần theo dõi sức khỏe định kỳ để phát hiện và điều trị sớm các bệnh lý gây viêm gan do các nguyên nhân khác như suy tim, tắc mật… </li> </ul> Chương trình sàng lọc có tổ chức đối với các bệnh về gan, bao gồm HBV, HCV, xơ gan và HCC, cần được đẩy mạnh trong các cơ sở chăm sóc chính. Sàng lọc HBV / HCV trong nhóm người có nguy cơ cao, bao gồm cả những người thuộc vùng có tỷ lệ mắc cao, người nhiễm HIV, người tiêm chích ma túy, tiếp xúc với bệnh nhân mắc bệnh và hành vi tình dục có nguy cơ cao, có thể phát hiện nhiễm viêm gan mạn tính ở những người có thể lợi ích từ các can thiệp sớm. Fibroscan là một kỹ thuật hiệu quả về chi phí để sàng lọc bệnh xơ gan ở những người nghiện rượu nặng. Dân số có nguy cơ cao mắc ung thư gan, bao gồm xơ gan, HCV bị xơ hóa, HBV bị viêm gan hoạt động, nên được theo dõi bằng siêu âm mỗi 6 tháng để xác định ung thư gan sớm hơn. Bệnh viện 199 BCA tụa hào là một trong những cơ sở tại Đà Nẵng ứng dụng phương pháp siêu âm Fibroscan trong tầm soát xơ gan. Việc ứng dụng của phương pháp siêu âm Fibroscan là một bước tiến mới trong việc “Ứng dụng công nghệ trong lĩnh vực y tế”. FibroScan có khả năng đo đồng thời mức độ xơ hóa và nhiễm mỡ của gan với các ưu điểm nổi bật sau: không xâm lấn (không gây đau cho bệnh nhân), nhanh chóng, chính xác (tương đương sinh thiết gan) và giá thành rẻ. FibroScan có thể được chỉ định khá rộng rãi để đánh giá giai đoạn xơ hóa gan và nhiễm mỡ gan ở tất cả các bệnh gan mạn như: viêm gan virus B, C, đái tháo đường, gan nhiễm mỡ không do rượu, do rượu, tăng áp lực tĩnh mạch cửa, sau ghép gan, gan ứ mật. BSCKI Võ Thị Hồng Hướng – Bệnh viện 199