Đột quỵ (tai biến mạch máu não) là tình trạng não bộ bị tổn thương nghiêm trọng, xảy ra khi dòng máu cung cấp cho não bị gián đoạn hoặc có một mạch máu trong não bị vỡ. Khi đó, lượng oxy và dinh dưỡng nuôi các tế bào não bị giảm đáng kể.

1. ĐỊNH NGHĨA

Đột quỵ (tai biến mạch máu não) là tình trạng não bộ bị tổn thương nghiêm trọng, xảy ra khi dòng máu cung cấp cho não bị gián đoạn hoặc có một mạch máu trong não bị vỡ. Khi đó, lượng oxy và dinh dưỡng nuôi các tế bào não bị giảm đáng kể. Trong vòng vài phút, các tế bào não bắt đầu chết dần và gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm đến tính mạng người bệnh.

Đột quỵ là bệnh lý cấp tính nguy hiểm, thường xảy ra đột ngột, có tỉ lệ tử vong cao nếu không phát hiện sớm và điều trị kịp thời. Mỗi năm ở Việt Nam có hơn 200.000 người bị đột quỵ và trong số sống sốt thì chỉ có 30% là có khả năng bình phục hoàn toàn, 70% là để lại các di chứng nặng nề . Đáng lo ngại, đột quỵ đang có dấu hiệu ngày càng trẻ hóa, gia tăng mạnh từ 40 – 45 tuổi hay thậm chí xuất hiện cả ở tuổi 20.

2. NGUYÊN NHÂN

Nguyên nhân của đột quỵ phụ thuộc vào loại đột quỵ. Ba loại đột quỵ chính là cơn thiếu máu cục bộ thoáng qua (TIA), đột quỵ do thiếu máu cục bộ và đột quỵ xuất huyết.

•    TIA là do tắc nghẽn tạm thời trong động mạch dẫn đến não. Sự tắc nghẽn, điển hình là cục máu đông, ngăn máu chảy đến các bộ phận nhất định của não. TIA thường kéo dài trong vài phút đến vài giờ, sau đó tắc nghẽn di chuyển và lưu lượng máu được phục hồi.

•    Đột quỵ do thiếu máu cục bộ ( Nhồi máu não) là do tắc nghẽn động mạch dẫn đến não. Sự tắc nghẽn này có thể là cục máu đông, hoặc có thể do xơ vữa động mạch . Với tình trạng này, mảng bám (một chất béo) tích tụ trên thành mạch máu. Một mảnh của mảng bám có thể vỡ ra và mắc kẹt trong động mạch, ngăn chặn dòng chảy của máu và gây ra đột quỵ do thiếu máu cục bộ.

•    Đột quỵ xuất huyết ( Xuất huyết não) là do mạch máu bị vỡ hoặc rò rỉ. Máu thấm vào hoặc xung quanh các mô của não, gây áp lực và làm tổn thương các tế bào não.Có hai nguyên nhân có thể gây ra đột quỵ do xuất huyết. Một chứng phình động mạch (một yếu đi, phần của một mạch máu phình to) có thể được gây ra bởi huyết áp cao và có thể dẫn đến một mạch máu bị vỡ. Ít thường xuyên hơn, một tình trạng được gọi là dị dạng động mạch , là một kết nối bất thường giữa tĩnh mạch và động mạch của bạn, có thể dẫn đến chảy máu trong não.

3. NGĂN NGỪA ĐỘT QUỴ

Bạn có thể thực hiện các bước để giúp ngăn ngừa đột quỵ bằng cách sống lành mạnh. Điều này bao gồm các biện pháp sau:

-    Từ bỏ hút thuốc:  Nếu bạn hút thuốc, bỏ thuốc lá ngay bây giờ sẽ giảm nguy cơ đột quỵ.

-    Uống rượu ở mức độ vừa phải: Nếu bạn uống quá mức, hãy cố gắng giảm lượng uống của bạn. Uống rượu có thể làm tăng huyết áp của bạn.

-    Giữ trọng lượng giảm: Giữ cân nặng của bạn ở mức khỏe mạnh. Béo phì hoặc thừa cân làm tăng nguy cơ đột quỵ. Để giúp quản lý cân nặng của bạn: 

-    Ăn một chế độ ăn uống có nhiều trái cây và rau quả.

-    Ăn thực phẩm ít cholesterol, chất béo chuyển hóa và chất béo bão hòa.

-    Duy trì hoạt động thể chất: Điều này sẽ giúp bạn duy trì cân nặng hợp lý và giúp giảm huyết áp và mức cholesterol.

-    Kiểm tra sức khỏe: Luôn quan tâm đến sức khỏe của bạn. Điều này có nghĩa là đi kiểm tra sức khỏe thường xuyên và giữ liên lạc với bác sĩ của bạn. Đảm bảo thực hiện các bước sau để quản lý sức khỏe của bạn:

-    Kiểm tra lượng cholesterol và huyết áp của bạn.

-    Nói chuyện với bác sĩ của bạn về việc thay đổi lối sống của bạn.

-    Thảo luận về các lựa chọn thuốc của bạn với bác sĩ.

-    Giải quyết mọi vấn đề về tim mà bạn có thể gặp phải.

-    Nếu bạn bị tiểu đường, hãy thực hiện các bước để kiểm soát nó.

Thực hiện tất cả các biện pháp này sẽ giúp bạn có thể hình tốt hơn để ngăn ngừa đột quỵ.