Sáng ngày 08/7/2026, Đơn vị Cấp cứu - Bệnh viện 199 (Bộ Công an) đã tiếp nhận và xử trí thành công một trường hợp hạ đường huyết nặng do sử dụng insulin sai cách, qua đó tiếp tục gióng lên hồi chuông cảnh báo đối với người bệnh đái tháo đường và người thân trong quá trình điều trị tại nhà.

Bệnh nhân N.T.N., nữ, 67 tuổi, có tiền sử đái tháo đường típ 2, đang điều trị bằng Insunova 30/70 với liều 22 đơn vị buổi sáng và 20 đơn vị buổi chiều.

Theo chỉ định của bác sĩ, người bệnh cần tiêm 20 đơn vị insulin, tương đương 0,2 ml khi sử dụng bơm tiêm insulin 1 ml (U100).

Tuy nhiên, do nhầm lẫn giữa bơm tiêm insulin và bơm tiêm 3 ml thông thường, người nhà đã hút 2 ml insulin, tương đương khoảng 200 đơn vị, tức gấp 10 lần liều được chỉ định.

Khoảng một giờ sau tiêm, bệnh nhân xuất hiện các triệu chứng run tay chân, vã mồ hôi nhiều, mệt lả. Gia đình đã cho bệnh nhân ăn nhưng tình trạng không cải thiện, người bệnh ngày càng lơ mơ nên nhanh chóng được đưa đến Đơn vị Cấp cứu Bệnh viện 199.

Hạ đường huyết nặng - Biến chứng có thể gây tử vong nếu chậm trễ

Tại thời điểm nhập viện, bệnh nhân trong tình trạng ngủ gà, lơ mơ (Glasgow 13 điểm).

Kết quả xét nghiệm cho thấy:

  • Đường huyết chỉ còn 2,1 mmol/L, thấp hơn nhiều so với mức bình thường. 

  • Đồng thời ghi nhận hạ kali máu (3,06 mmol/L). 

Đây là tình trạng hạ đường huyết nặng, có thể nhanh chóng dẫn đến co giật, hôn mê, tổn thương não không hồi phục, rối loạn nhịp tim và tử vong nếu không được xử trí kịp thời.

Ngay lập tức, bệnh nhân đã được tiến hành:

  • Tiêm tĩnh mạch glucose ưu trương. 

  • Truyền dịch glucose và bù điện giải. 

  • Theo dõi đường huyết liên tục và sát diễn biến lâm sàng. 

Sau xử trí, đường huyết bệnh nhân tăng lên 8,5 mmol/L, tình trạng ý thức cải thiện và sau đó bệnh nhân được chuyển lên Đơn vị Nội tiết Huyết học Lâm sàng để theo dõi .Ở đây, người bệnh vẫn tiếp tục được theo dõi vì insulin quá liều có thể tiếp tục phát huy tác dụng trong nhiều giờ, gây hạ đường huyết tái diễn.

Theo BSCKI. Đỗ Văn Tá - Phó trưởng khoa Cấp cứu Bệnh viện 199. Hạ đường huyết (glucose máu < 3,9 mmol/L) là một cấp cứu nguy hiểm ở bệnh nhân đái tháo đường. Nếu không cấp cứu kịp, não bộ thiếu năng lượng dẫn đến hôn mê, tổn thương thần kinh không phục hồi, rối loạn nhịp tim, nhồi máu cơ tim và gây nguy cơ tử vong rất cao

* Nguy cơ tử vong tăng cao do các nguyên nhân chính sau:

- Tác động trực tiếp đến não bộ: Não chỉ sử dụng glucose làm năng lượng. Lượng đường tụt quá thấp khiến người bệnh rơi vào trạng thái lơ mơ, co giật, hôn mê và có thể tử vong nếu không được truyền đường cấp cứu.

- Biến chứng tim mạch: Cơn tụt đường huyết làm giải phóng lượng lớn catecholamine, gây co mạch, tăng huyết áp, rối loạn nhịp tim và làm thiếu máu cơ tim, dẫn đến đột tử.

- Nguy cơ té ngã nguy hiểm: Triệu chứng run tay chân và giảm nhận thức khiến người lớn tuổi dễ bị té ngã, dẫn tới chấn thương sọ não, gãy xương và tử vong gián tiếp.

- Hạ đường huyết ban đêm: Thường xảy ra ở người cao tuổi khi ngủ. Bệnh nhân có thể chìm sâu vào hôn mê dẫn đến tử vong mà người nhà không phát hiện kịp thời. 

Để phòng tránh những tai biến đáng tiếc, Bệnh viện 199 khuyến cáo người bệnh và người chăm sóc cần lưu ý:

- Chỉ sử dụng bơm tiêm insulin hoặc bút tiêm insulin đúng chủng loại theo hướng dẫn của nhân viên y tế.

-  Không sử dụng bơm tiêm 3 ml hoặc các loại bơm tiêm thông thường để lấy insulin, tránh nhầm lẫn giữa đơn vị ml và UI (Units).

- Kiểm tra kỹ tên thuốc, nồng độ insulin, liều lượng và dụng cụ tiêm trước mỗi lần sử dụng.

- Người bệnh và người nhà cần được nhân viên y tế hướng dẫn thực hành tiêm insulin trước khi tự thực hiện tại nhà.

- Sau khi tiêm insulin phải ăn đúng thời điểm theo hướng dẫn của bác sĩ.

- Luôn chuẩn bị sẵn đường, nước đường hoặc bánh kẹo ngọt để xử trí khi xuất hiện dấu hiệu hạ đường huyết nhẹ.

Khi người bệnh xuất hiện các biểu hiện như run tay, vã mồ hôi, lú lẫn, ngủ gà hoặc mất ý thức, cần nhanh chóng đưa đến cơ sở y tế gần nhất. Tuyệt đối không cố cho người bệnh ăn hoặc uống khi đã lơ mơ để tránh sặc đường thở.