Phục hồi chức năng cho bệnh nhân sau khi điều trị COVID-19

1. Covid-19 gây nhiều hệ quả sau hồi phục

COVID-19 có thể ảnh hưởng đến cơ thể theo nhiều cách khác nhau. Trong khi 81% những người bị bệnh nhẹ đến trung bình và hồi phục mà không cần điều trị, 14% phát triển các triệu chứng nghiêm trọng có thể kéo dài vài tuần hoặc vài tháng.

Một số người cũng tiếp tục phát triển " COVID dài ", xảy ra khi các triệu chứng COVID-19 kéo dài trong nhiều tuần hoặc nhiều tháng sau khi mắc bệnh nhiễm trùng ban đầu. Một số người gọi nhóm này là “những kẻ phá hoại lâu dài”.

Những người đang hồi phục sau bệnh nặng, hoặc những người bị COVID kéo dài, có thể yêu cầu phục hồi chức năng để kiểm soát hậu quả của COVID-19.

Theo tổ chức Y tế Thế giới (WHO), bao gồm các:
• Tổn thương phổi

• Tổn thương hoặc viêm tim, chẳng hạn như viêm cơ tim hoặc viêm màng ngoài tim

• Suy giảm nhận thức ảnh hưởng đến trí nhớ hoặc khả năng tập trung

• Các tình trạng ảnh hưởng đến mạch máu, chẳng hạn như đông máu

• Ảnh hưởng lâu dài từ các biến chứng, chẳng hạn như đau tim , đột quỵ hoặc thuyên tắc phổi

• Lo lắng , trầm cảm hoặc chấn thương

• Đau cơ hoặc khớp

• Mệt mỏi mãn tính

Những người yêu cầu thông khí trong khi họ có COVID-19 có thể gặp các biến chứng khác, chẳng hạn như mê sảng hoặc tổn thương đường thở. Mệt mỏi kéo dài hoặc nằm lâu trong phòng chăm sóc đặc biệt (ICU) cũng có thể làm suy yếu các cơ do thời gian nghỉ ngơi kéo dài.

2. Phục hồi chức năng thể chất sau COVID-19

Một số người hồi phục sau COVID-19 có thể cần phục hồi thể chất để giúp họ tiếp tục các hoạt động bình thường sau khi ở lại bệnh viện, hoặc sau thời gian bị cách ly kéo dài.

Vật lý trị liệu có thể giúp những người bị suy giảm sức mạnh bắt đầu di chuyển nhiều hơn, dần dần xây dựng sức chịu đựng của họ. Theo một đánh giá năm 2020, vật lý trị liệu cho những người đang hồi phục sau COVID-19 nhằm mục đích:

• Phục hồi chức năng cho các cơ

• Giảm khả năng mắc các tình trạng sức khỏe tâm thần có thể xảy ra do hạn chế khả năng vận động

• Cho phép mọi người trở lại cuộc sống bình thường

Vai trò của Vật lý trị liệu nếu bệnh nhân vẫn ở trong bệnh viện:

• Giúp học cách thay đổi vị trí trên giường

• Thực hiện chuyển động khớp thụ động

• Giúp mọi người tập đi mà không cần trợ giúp

Sau khi một người nào đó rời khỏi bệnh viện, một nhà trị liệu vật lý có thể đề nghị:

• Các bài tập aerobic mà mọi người có thể thực hiện xung quanh nhà, chẳng hạn như đi bộ lên và xuống cầu thang

• Rèn luyện sức đề kháng cường độ thấp, chẳng hạn như ngồi xổm hoặc mang vác đồ vật

• Đào tạo thăng bằng

3. Phục hồi chức năng phổi

COVID-19 có thể ảnh hưởng lâu dài đến chức năng phổi ở một số người, ở những người có bệnh mãn tính hiện có ảnh hưởng đến phổi, chẳng hạn như bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính.
Phục hồi chức năng phổi, hoặc vật lý trị liệu hô hấp:

• Giảm khó thở

• Cải thiện dung tích phổi

• Quản lý mọi biến chứng hô hấp

• Giảm tác động của các triệu chứng hô hấp đến sức khỏe tâm thần

Phục hồi chức năng phổi cũng có tác dụng cải thiện sức mạnh và sức bền của cơ bắp, giúp trở nên năng động hơn, cải thiện nhịp thở.

Tuy nhiên, các biện pháp can thiệp cụ thể có thể làm dịu các triệu chứng như ho, thở khò khè và khó thở. Các bài tập này bao gồm:

• Đào tạo để điều chỉnh nhịp thở

• Kỹ thuật tăng cường cơ thở

• Đào tạo khạc ra làm sạch chất nhầy trong đường thở

4. Phục hồi nhận thức

COVID-19 cũng có thể tác động đến hệ thần kinh, bao gồm cả não. Những người có COVID dài có thể gặp phải:

• Vấn đề về trí nhớ

• Khó tập trung

• Sương mù não

• Thay đổi tâm trạng mạnh mẽ

• Mất vị giác hoặc khứu giác

Liệu pháp phục hồi nhận thức (CRT) có thể giúp quản lý hoặc có khả năng phục hồi từ chúng.

CRT giúp thực hành các kiểu suy nghĩ và hành vi cụ thể để tăng cường khả năng nhận thức của họ. Điều này có thể bao gồm :

• Rèn luyện trí nhớ

• Liệu pháp ngôn ngữ

• Bài tập tinh thần

• Hỗ trợ tâm lý cho những người cảm thấy bối rối hoặc mất phương hướng

Khoa Phục hồi chức năng Bệnh viện 199 đang xây dựng hệ thống trang thiết bị, máy móc lớn nhất và hiện đại nhất miền Trung.Khoa ưu tiên nhập khẩu máy móc từ những nước đi đầu về thiết bị y tế như Mỹ, Nhật Bản, Đức, Ý….
• Bộ phận các phương thức điều trị bằng vật lý: Ngoài các máy móc cơ bản của PHCN như hồng ngoại, siêu âm, sóng ngắn, điện xung, Laser công suất thấp, Máy Parafin, máy nhiệt lạnh, áp lực hơi thì có các máy móc hiện đại đi đầu khu vực miền Trung-Tây nguyên như Laser công suất cao, Flasma lạnh, sóng xung kích, từ trường kích thích liền xương, máy điều trị són tiểu Emsella.
• Bộ phận vận động trị liệu: Máy tập thăng bằng, Máy tập đạp xe đạp, bộ tập toàn thân (3 ghế tập), ròng rọc, thang tường tập khớp vai, vòng quay tập khớp vai....
• Bộ phận hoạt động trị liệu: Được thiết kế và tự làm bởi KTV phù hợp với từng bệnh nhân.
• Bộ phận âm ngữ trị liệu: Máy kích thích phát âmVitalStim Plus Electrotherapy
Ngoài ra, Khoa Phục hồi chức năng Bệnh viện 199 còn được trang bị các hệ thống hiện đại, chuẩn quốc tế: Hệ thống máy tập bộ 10 máy, máy đi bộ Tridmill, giảm áp cột sống 3 chiều, hệ thống oxy cao áp…