Áp-xe quanh Amiđan

Hiện nay số bệnh nhân bị áp-xe quanh amidan đến viện khám tương đối đông, tăng hơn so với cùng thời điểm năm ngoái. Những người bệnh này đến khám và thường có những thắc mắc về bệnh như áp-xe quanh amidan là gì? Liệu áp-xe quanh amidan có nguy hiểm hay không? Để có thể phòng tránh được căn bệnh này cần phải làm gì? Tại sao giai đoạn thời tiết lạnh nóng thất thường lại hay gặp áp-xe quanh amidan?

I/ Áp xe quanh amidan là gì?

Viêm amidan

Áp xe quanh Amiđan là sự mưng mủ của tổ chức liên kết lỏng lẻo ở bên ngoài bao Amidan.
Bệnh có thể gặp ở mọi lứa tuổi, phổ biến hơn ở người trẻ tuổi hoặc thanh thiếu niên.
Áp xe có thể gây đau, sưng và nặng hơn có thể gây tắc nghẽn cổ họng gây khó nuốt, khó nói, thậm chí thở trở nên khó khăn.

II/ Nguyên nhân gây áp xe quanh amidan?

Áp xe quanh Amidan thường xuất hiện cùng với vi khuẩn gây viêm họng và viêm Amidan. Nếu nhiễm trùng không được điều trị và lan rộng có thể dẫn đến áp xe.
Vi khuẩn phổ biến nhất có thể dẫn đến áp xe là liên cầu khuẩn. Vi khuẩn này thường gây nhiễm trùng các mô mềm xung quanh Amidan (thường là một bên). Các mô này sẽ bị vi khuẩn kỵ khí (vi khuẩn sống mà không cần không khí) tấn công, xâm nhập vào các tuyến và tạo thành ổ áp xe.
Ngoài ra, một số loại nhiễm trùng khác cũng làm tăng nguy cơ áp xe quanh Amidan bao gồm:

  • Nhiễm trùng răng
  • Viêm nướu
  • Viêm nha chu
  • Sỏi amidan
  • Viêm Amidan mãn tính
  • Bệnh bạch cầu đơn nhân
  • Bệnh bạch cầu Lymphocytic mãn tính

Bên cạnh đó hút thuốc và hít thở không khí ô nhiễm cũng làm tăng nguy cơ bị áp xe quanh Amidan.
Viêm amidan là loại bệnh dễ tái phát lúc giao mùa, thay đổi thời tiết, khi ra ngoài lạnh quá lâu mà không bảo vệ giữ ấm cơ thể đặc biệt vùng cổ họng, do đó kéo theo sự gia tăng của áp-xe quanh amidan khi thời tiết thay đổi.

III/ Biểu hiện áp xe quanh amidan là gì?

3.1. Triệu chứng:

  • Toàn thân:
  • Sốt cao 38-39 độ C, tình trạng nhiễm trùng, mệt mỏi và lừ đừ.
  • Cơ năng:
  • Đau họng: thường đau một bên nhiều, đau nhói lên tai nhất là khi nuốt nên người bệnh thường để nước bọt ứ đọng trong miệng hoặc rệu ra ngoài.
  • Há miệng hạn chế
  • Tiếng nói lúng búng và ngột ngạt như có dị vật to trong họng: “giọng ngậm hạt thị”, hơi thở hôi.
  • Áp xe quanh amidan (P).

viêm quanh amidan

  • Thực thể:
  • Thường gặp thể trước trên.
  • Họng mất cân xứng: lưỡi gà và màn hầu bị phù nề đẩy lệch sang một bên.
  • Trụ trước Amidan sưng phồng, đỏ nhất là 1/3 trên. Amidan bị đẩy vào trong xuống dưới và ra sau. Trụ sau bị che lấp. Bề mặt Amidan chỉ hơi sung huyết, đôi lúc có ít xuất tiết.
  • Hạch góc hàm có thể sưng to và đau.
  • Chọc dò thấy có mủ (áp xe) hoặc chỉ có ít xuất tiết không có mủ (viêm tấy).

3.2. Cận lâm sàng:

  • Công thức máu: Bạch cầu tăng cao, bạch cầu đa nhân chiếm ưu thế.
  • Cấy mủ định danh vi khuẩn(+)
  • CT-scan: nếu nghi ngờ áp xe lan các khoang cạnh họng.

Các biến chứng chính của áp xe quanh amidan bao gồm:

  • Viêm phù nề thanh quản
  • Viêm hạch dưới góc hàm
  • Áp xe thành bên họng
  • Nhiễm trùng huyết hoặc tổn thương động mạch cảnh trong.

IV/ Khi nào bạn cần đến chăm sóc y tế?

  • Khi có triệu chứng đau họng và sốt, bạn cần gặp bác sĩ chuyên khoa Tai mũi họng để kiểm tra xem có bị áp xe quanh amidan hay không.
  • Nếu bạn bị đau họng và khó nuốt, khó thở, khó nói, chảy nước dãi hoặc bất kỳ dấu hiệu nào khác, bạn nên đến bệnh viện gần nhất.
  • Tuyệt đối không tự ý điều trị áp xe quanh amidan tại nhà.
khám amidanKhám phát hiện sớm áp xe quanh Amidan

V/ Phòng ngừa áp xe như thế nào?

  • Nâng cao mức sống, tăng sức đề kháng của cơ thể, bảo vệ môi trường trong sạch.
  • Hạn chế các yếu tố nguy cơ như: không hút thuốc lá, giữ vệ sinh răng miệng tốt, ...
  • Khi bị viêm họng, viêm amidan phải điều trị sớm và triệt để để tránh các biến chứng.
  • Không nên tự ý mua thuốc về sử dụng hoặc sử dụng không đúng thuốc, cách dùng cũng như thời gian uống mà bác sĩ đã kê đơn.
  • Giữ họng thường xuyên sạch bằng cách súc miệng, họng hàng ngày bằng những thuốc có tính kiềm nhẹ, ăn uống hợp vệ sinh, chú ý giữ ấm cơ thể khi trời lạnh.
Bác sĩ CKI. Dương Thị Thu Hiền - P. Trưởng khoa Tai mũi họng, Bệnh viện 199