Xuất huyết đường tiêu hóa: Nguyên nhân, phân loại, chẩn đoán

1. XUẤT HUYẾT TIÊU HÓA LÀ GÌ?

Xuất huyết tiêu hóa là tình trạng máu từ lòng mạch chảy vào ống tiêu hoá từ thực quản xuống tới hậu môn gọi là “xuất huyết tiêu hóa”.

Bệnh thường thể hiện bằng 2 triệu chứng chủ yếu là nôn ra máu và đi cầu ra máu.

Theo thống kê của Bộ Y tế, độ tuổi trung bình hay bị “xuất huyết tiêu hóa” là 20-50 tuổi, tỉ lệ mắc bệnh “xuất huyết tiêu hóa” là nam 60%, nữ là 40%, sở dĩ nam giới bị nhiều hơn chủ yếu là do sử dụng rượu, bia, thuốc lá và ăn uống không điều độ.

2. NGUYÊN NHÂN GÂY RA XUẤT HUYẾT TIÊU HÓA

Các nguyên nhân gây xuất huyết tiêu hóa thường gặp

Do viêm loét dạ dày – hành tá tràng:

- Nguyên nhân này chiếm 40% các nguyên nhân xuất huyết tiêu hóa.

- Tình trạng viêm loét dạ dày tá tràng do lạm dụng thuốc chống viêm, kháng sinh hoặc uống nhiều rượu bia.

Bệnh về gan:

- Viêm gan dẫn đến xơ gan gây giãn và vỡ tĩnh mạch thực quản dẫn tới tình trạng xuất huyết tiêu hóa.

Nguyên nhân khác do tổn thương ở đường tiêu hóa như:

- U tá tràng, u dạ dày, biến chứng loét chảy máu gây “xuất huyết tiêu hóa”, bệnh nhân ói nhiều làm rách niêm mạc chỗ nối giữa thực quản và tâm vi của dạ dày gây xuất huyết tiêu hóa gọi là hội chứng Mallory – Weiss.

- Chảy máu ở ruột non(do lao, túi thừa Meckel, các loại u).

- Chảy máu ở đại tràng:thường do đa Polyp đại tràng , các Polyp loét chảy máu

- Ở hậu môn trực tràng: nguyên nhân hay gặp là trĩ chảy máu

- Ngoài ra “xuất huyết tiêu hóa” từ đường mật.

- Một số trường hợp xuất huyết tiêu hóa xảy ra đột ngột do người bệnh uống phải dung dịch kiềm hoặc acid.

- Người bệnh đang trong tình trạng căng thẳng, stress quá độ.

3. PHÂN LOẠI XUẤT HUYẾT TIÊU HÓA

Dựa vào giải phẩu ống tiêu hoá người ta chia thành 2 loại “xuất huyết tiêu hoá”:

- Xuất huyết tiêu hoá cao: Xuất huyết từ thực quản – dạ dày tá tràng – đoạn đầu của ruột non (Góc Treitz).

- Xuất huyết tiêu hoá thấp: là xuất huyết phần còn lại của ruột non – đại tráng ,ống hậu môn trực tràng – trực tràng.

4. CHẨN ĐOÁN XUẤT HUYẾT TIÊU HÓA

Lâm sàng: Nôn máu hay đi cầu ra máu ,có kém theo hc mất máu cấp ,da xanh ,niêm nhạt ,mạch nhanh, huyết áp tụt.

Cận lâm sàng:

- Dựa vào xét nghiệm công thức máu để chẩn đoán mức độ mất máu nhẹ, trung bình hay nặng để đưa ra hướng điều trị phù hợp.

- Nội soi dạ dày tá tràng ống mềm có thể giúp bệnh nhân chẩn đoán được xuất huyết tiêu hóa trên.qua đó có thể can thiệp cầm máu qua nội soi.

- Nội soi đại trực tràng có thể giúp bệnh nhân chẩn đoán xuất huyết tiêu hoá dưới.

Vừa qua khoa nội tiêu hóa bệnh viện 199 tiếp nhận 1 trường hợp xuất huyết tiêu hóa trên ở bệnh nhân nam 34 tuổi, bệnh nhân trước đó hoàn toàn khỏe mạnh, vào viện vì đi cầu phân đen khỏang 03 ngày, ghi nhận lúc vào viện:
- Da niêm mạc nhợt, đi cầu phân đen.
- Mạch: 100l/p.
- Huyết áp: 90/60 mmHg.
- > Nhận định đây là 1 trường hợp “Xuất huyết tiêu hóa” nặng, bệnh nhân sau đó được điều trị nội khoa tích cực đồng thời nội soi cấp cứu- ghi nhận ổ loét kích thước #1,5cm, đang chảy máu. Các bác sĩ nội soi đã tiến hành can thiệp cầm máu bằng CLIP. Sau can thiệp máu ngưng chảy. bệnh nhân tiếp tục được điều trị 05 ngày sau thì ổn định ra viện tiếp tục điều trị ngoại trú.

Khi có biểu hiện nghi ngờ “Xuất huyết tiêu hóa” như đi cầu phân đen, phân lẫn máu đỏ hay ói ra máu người bệnh cần tới ngay cơ sở y tế để được khám và điều trị kịp thời.

Hiện nay khoa Nội Tiêu Hóa Bệnh viện 199 đã triển khai nội soi không đau góp phần giảm khó chịu cho người bệnh với chi phí hợp lý.

- Khám chuyên khoa tiêu hóa

- Nội soi đại tràng toàn bộ có gây mê

- Nội soi thực quản-dạ dày-tá tràng có gây mê

*Để đăng ký khám và tư vấn quý khách liên hệ tại địa chỉ: Bệnh viện 199 – Bộ Công An
Địa chỉ: Số 216 Nguyễn Công Trứ – Sơn Trà – Đà Nẵng
Số tổng đài: 1900 986868
ThS. BS: Hoàng Phương Thủy -Trưởng khoa nội tiêu hóa (SĐT: 0982053198)
BS CKI: Trần Quốc Khánh- P.Trưởng Khoa (SĐT: 0947837471)