Làm gì khi bị mất ngủ hậu COVID?

Triệu chứng mất ngủ hậu COVID đã và đang trở thành nỗi ám ảnh, khủng hoảng tâm lý đối với nhiều bệnh nhân nhiễm virus SARS-CoV 2. Tình trạng này khiến người bệnh luôn cảm thấy mệt mỏi, căng thẳng, rối loạn lo âu, thậm chí là trầm cảm. Vậy, người bệnh cần làm gì khi khó ngủ hậu COVID

1. Tình trạng mất ngủ ở người bệnh sau khi mắc COVID 19

Theo thống kê của Tổ chức Y tế thế giới WHO thì có khoảng 10-20% người bệnh bị ảnh hưởng lâu dài bởi hội chứng hậu COVID. Những người mắc COVID có mất ngủ không? Nhiều bệnh nhân mắc hội chứng hậu COVID cho biết họ thường bị mất ngủ, lo lắng, đôi khi cảm thấy cô đơn và có các dấu hiệu của trầm cảm…

Mất ngủ được xem như một trong những dạng của rối loạn giấc ngủ sau khi mắc COVID với các biểu hiện như: khó ngủ, ngủ không sâu giấc, thường xuyên thức giấc giữa đêm, thức dậy sớm hơn so với bình thường và không thể ngủ lại được nữa.

Mất ngủ ảnh hưởng đến toàn bộ hoạt động ban ngày và làm cho người bệnh có những dấu hiệu mệt mỏi, buồn ngủ vào ban ngày, khó tập trung vào công việc… Từ đó dẫn tới các nguy cơ nguy hại cho người bệnh như té ngã, tai nạn giao thông, tai nạn lao động, giảm hiệu suất làm việc…
Mất ngủ sau khi khỏi COVID được thống kê có khoảng 40% dân số gặp tình trạng này. Trong khi đó, tỷ lệ này trước khi đại dịch xảy ra chỉ chiếm khoảng 24%. Hơn nữa, thói quen ngủ cũng bị thay đổi trong thời kỳ đại dịch diễn ra, điều này có thể liên quan đến giãn cách xã hội hoặc các vấn đề về tâm lý do chính COVID 19 gây ra.

Triệu chứng mất ngủ hậu COVID kéo dài có thể ảnh hưởng đến não bộ, tim mạch và toàn thân với các dấu hiệu như: rối loạn nhịp tim, suy tim, bệnh mạch vành, tăng huyết áp. Bệnh nhân có thể gặp phải các vấn đề về tâm thần như lo âu, trầm cảm, suy nghĩ tự sát. Đồng thời suy yếu hệ miễn dịch khiến cơ thể dễ bị nhiễm bệnh hơn hoặc gây ra rối loạn chuyển hóa, tăng nguy cơ béo phì và đái tháo đường,...

2. Điều trị mất ngủ sau COVID như thế nào?

Khó ngủ hậu COVID gây ảnh hưởng lớn đến chất lượng cuộc sống của người bệnh. Vì vậy, người bệnh có thể áp dụng một số cách sau để cải thiện tình trạng này.

2.1. Liệu pháp nhận thức và hành vi

Có thể hiểu liệu pháp này giúp cho việc điều trị mất ngủ sau COVID mang lại hiệu quả tốt với việc giúp người bệnh thay đổi nhận thức, thói quen, suy nghĩ cũng như hành vi liên quan đến giấc ngủ hàng ngày. Mục tiêu liệu pháp này mong muốn người bệnh sẽ có một giấc ngủ khỏe mạnh. Để thực hiện liệu pháp này thì người bệnh cần vệ sinh giấc ngủ với các hành động như:

○ Giữ không gian phòng ngủ được yên tĩnh, nhiệt độ thích hợp, gối nệm thật thoải mái
○ Tránh sử dụng các loại đồ uống như trà, cà phê trong vòng 6 đến 8 giờ trước giờ ngủ
○ Tránh hút thuốc lá hoặc sử dụng rượu bia trước giờ đi ngủ. Vì những hợp chất trong các đồ này có thể khiến bạn thức giấc nhiều lần trong đêm
○ Uống ít nước trước khi đi ngủ giúp hạn chế tình trạng bị đánh thức nửa đêm để đi tiểu
○ Tránh sử dụng bữa ăn quá no hoặc thực hiện các bài luyện tập quá sức trước khi đi ngủ
○ Không xem điện thoại, tivi… trong vòng 1 giờ trước khi đi ngủ
○ Thực hiện thói quen thức dậy cùng một thời điểm vào buổi sáng sẽ giúp ổn định đồng hồ sinh học.
○ Người bệnh không nên ngủ quá nhiều và cũng không nên ngủ bù cho đêm trước bị mất ngủ. Vì thực hiện ngủ bù có thể khiến cho bạn gặp lại tình trạng mất ngủ vào ngày hôm sau.

2.2. Sử dụng thuốc điều trị mất ngủ hậu COVID 19

Có rất nhiều loại thuốc được chỉ định điều trị mất ngủ cho những người bệnh sau mắc COVID 19, tuy nhiên, mỗi loại thuốc sẽ có tác dụng khác nhau. Nhưng đặc điểm chung của chúng đều gây buồn ngủ, giảm lo lắng cũng như căng thẳng của người bệnh trước giờ đi ngủ. Một số loại thuốc không cần kê đơn của bác sĩ có thể hỗ trợ tình trạng mất ngủ hậu COVID:

○ Thảo dược với các loại như tâm sen, bình vôi, lạc tiên… có thể hỗ trợ như thuốc ngủ giúp người bệnh dễ dàng đi vào giấc ngủ và thường ít gặp các tác dụng phụ.
○ Melatonin: Đây là loại thuốc được xếp vào nhóm hormon của giấc ngủ. Thuốc có thể được chỉ định cho bệnh nhân mất ngủ hậu COVID 19 có kèm theo hội chứng rối loạn nhịp sinh học. Đối với những người có thói quen ngủ muộn và cần điều chỉnh thời gian ngủ thì Melatonin phát huy tác dụng khác tốt. Tuy nhiên khi sử dụng thuốc có thể gặp một số tác dụng phụ không mong muốn như đau đầu, khó chịu ở dạ dày…
○ Thuốc kháng histamin - thuốc chống dị ứng, thường được chỉ định điều trị dị ứng và có tác dụng phụ là gây buồn ngủ. Thuốc phù hợp với những trường hợp mất ngủ kèm theo ngứa và bị viêm mũi dị ứng. Tuy nhiên, thuốc có thể gây ra tình trạng khô miệng, chóng mặt.. cho người sử dụng

Khi sử dụng thuốc để điều trị mất ngủ cho bệnh nhân hậu COVID cần tìm hiểu kỹ về các loại thuốc và tư vấn từ bác sĩ để sử dụng thuốc hợp lý mang lại hiệu quả điều trị. Tránh tự ý sử dụng gây lờn thuốc làm ảnh hưởng đến sức khoẻ của người bệnh.

Để ngăn ngừa các di chứng hậu COVID gây ra trong đó có triệu chứng mất ngủ, người bệnh cần thường xuyên theo dõi sức khỏe và nên khám/ đánh giá sức khỏe tổng quát. Tuy nhiên, do tình hình dịch bệnh vẫn diễn ra khá căng thẳng, tư vấn sức khỏe trực tuyến là một lựa chọn tối ưu. Hiện có khá nhiều các chương trình hỗ trợ và các gói điều trị di chứng hậu COVID mang lại bạn có thể sử dụng như:
- Chương trình thăm khám từ xa tư vấn và điều trị F0 hoàn toàn MIỄN PHÍ với các bác sĩ giàu kinh nghiệm của Bệnh viện 199
- Các gói khám và điều trị hậu covid cho cả người lớn và trẻ em tại nhiều bệnh viện lớn như Bệnh viện 199, Bệnh viện Hồng Ngọc,...

Để tiếp cận các dịch vụ này, bạn có thể cài đặt ứng dụng AIviCare để tư vấn và đặt hẹn ngay lập tức mà không mất thêm bất kì chi phí nào. AIviCare là một sản phẩm của VinBrain (thuộc Tập đoàn Vingroup). Không chỉ dừng lại ở việc phát triển các tính năng thông thường như đặt hẹn và kết nối từ xa với các bác sĩ, AIviCare còn được tích hơn thêm công nghệ trí tuệ nhân tạo trong chẩn đoán bệnh - DrAid (hay còn gọi là AI Trợ lý bác sĩ). DrAid chính là cánh tay phải đắc lực trong việc chẩn đoán hơn 21 bệnh lý và các dấu hiệu nguy cơ trên ảnh X-quang ngực thẳng với độ chính xác trên 90% chỉ trong vòng 5s đọc kết quả, rất phù hợp và hữu với các bệnh nhân cần khám hậu COVID.

● Link cài app AIviCare trên hệ Google Play
● Link cài app AIviCare trên App Store

Nguồn:

  1. https://moh.gov.vn/hoat-dong-cua-dia-phuong/-/asset_publisher/gHbla8vOQDuS/content/mat-ngu-hau-COVID-19-dung-thuoc-the-nao-
  2. https://vnexpress.net/vi-sao-mat-ngu-kho-ngu-hau-COVID-19-4434360.html
  3. https://dantri.com.vn/suc-khoe/lam-viec-kem-hieu-qua-mat-ngu-hau-COVID19-vi-suong-mu-nao-20220308163435868.htm